Η μηχανή Ζακάρ είναι μια συσκευή που προσαρμόζεται σε έναν αργαλειό και απλοποιεί τη διαδικασία κατασκευής υφασμάτων με τόσο περίπλοκα σχέδια όπως το μπροκάρ, το δαμασκηνό και το ματελασέ. Το σύνολο του αργαλειού και της μηχανής Ζακάρ ονομάζεται αργαλειός Ζακάρ.

Η μηχανή εφευρέθηκε από τον Joseph Marie Jacquard το 1804, βασισμένη σε προγενέστερες εφευρέσεις των Γάλλων Basile Bouchon (1725), Jean Baptiste Falcon (1728) και Jacques Vaucanson (1740). «Μια αλυσίδα από διάτρητες κάρτες έλεγχε τη μηχανή»· αρκετές κάρτες ενώνονταν μεταξύ τους με κορδόνι σε μια συνεχή ακολουθία. Σε κάθε κάρτα ανοίγονταν πολλές οπές, ενώ κάθε πλήρης κάρτα αντιστοιχούσε σε μία σειρά του σχεδίου.

Η διαδικασία Ζακάρ και το απαραίτητο εξάρτημα του αργαλειού πήραν το όνομά τους από τον εφευρέτη τους. Ο μηχανισμός αυτός είναι πιθανότατα μία από τις σημαντικότερες καινοτομίες στην ύφανση, καθώς η ανύψωση των νημάτων με το σύστημα Ζακάρ κατέστησε δυνατή την αυτόματη παραγωγή απεριόριστης ποικιλίας σύνθετων υφαντών σχεδίων. Ο όρος «Ζακάρ» δεν αφορά ούτε περιορίζεται σε κάποιον συγκεκριμένο αργαλειό, αλλά αναφέρεται στον πρόσθετο μηχανισμό ελέγχου που αυτοματοποιεί τη δημιουργία σχεδίων.